Inleiding
Uw dokter heeft u een behandeling voorgeschreven waarbij regelmatige toediening van medicatie of andere vloeistoffen direct in een bloedvat noodzakelijk is. Meestal worden deze medicijnen of vloeistoffen via een naald toegediend in een ader van een arm of soms in een been.
Uw dokter heeft u een implanteerbaar toedieningssysteem aanbevolen, genaamd een Port-A-Cath, dat voor u het meest geschikt is voor de toediening van medicijnen of andere vloeistoffen.
Deze brochure bevat informatie over het plaatsen en de verzorging van de Port-a-cath.
Wat is een Port-A-Cath
De Port-A-Cath wordt een 'volledig implanteerbare toedieningssysteem' genoemd, omdat het volledig onder de huid geplaatst wordt, meestal op een goed geschikte maar onopvallende plaats op uw borst. Medicijnen en vloeistoffen kunnen direct in het bloedvat worden geïnjecteerd met het gemak en comfort van een simpele injectie door de huid. De poort is van buitenaf slechts te zien als een zwelling onder uw huid.
Hoe ziet de poort eruit?
Het Port-A-Cath systeem bestaat uit twee belangrijke onderdelen:
- Het Port-A-Cath reservoir, een kleine injectiekamer, van boven afgesloten door een zelfsluitend siliconen membraan.
- De Port-A-Cath katheter, een dunne, flexibele infusielijn.
Hoe wordt de poort geplaatst?
De subcutane poort wordt tijdens een kleine chirurgische ingreep geplaatst. De wijze van verdoving wordt samen met de patiënt door de chirurg bepaald. Het kan onder plaatselijke verdoving of onder algehele narcose. Voor het plaatsen van de Port-A-Cath krijgt u een afspraak op de polikliniek van de vaatchirurg. Deze geeft u de informatie over de Port-A-Cath en de plaatsing ervan. De chirurg zal de poort plaatsen waar dat voor uw behandeling de meest geschikte plaats is. Meestal wordt de poort geplaatst op de borstkast net onder het sleutelbeen. In principe mag u dezelfde dag weer naar huis. Na het plaatsen van de Port-A-Cath kan de huid die over de poort heen ligt gezwollen en gevoelig zijn. U mag zo nodig paracetamol tegen de pijn nemen.
Hoe werkt de Port-A-Cath?
Eenmaal onderhuids geplaatst is de poort klaar om te gebruiken.
Dit gaat als volgt in zijn werk:
Na plaatsen van de poort wordt een röntgenfoto gemaakt. Deze röntgenfoto wordt door de behandelend chirurg / oncoloog bekeken en daarna geeft deze toestemming om de poort aan te prikken.
Om toegang tot de poort te krijgen wordt met een speciale naald door de huid geprikt. Indien men kort nadat de poort geplaatst is deze aanprikt, kan dit pijnlijk zijn. Na verloop van tijd wordt deze pijn minder.
De Port-A-Cath Power
Doormiddel van deze Port-A-Cath kan onder een hogere druk vloeistof worden ingespoten, dit kan nodig zijn bij bepaalde onderzoeken. Na plaatsing van de Port-A-Cath krijgt u een kaartje mee waarop staat welke Port-A-Cath er bij u is ingeplant.
Verzorging van de Port-A-Cath
Na het plaatsen van de Port-A-Cath wordt er een steriel gaas op de wond aangebracht. Dit moet u drie dagen laten zitten en vervolgens op de vierde dag het verband verwisselen met het meegekregen gaas.
Meestal wordt er gebruik gemaakt van oplosbare hechtingen. Aan de uiteinden van de wond bevinden zich twee kleine knoopjes en deze worden na twee weken doorgeknipt.
Zorg dat bij het douchen de eerste drie dagen de wond niet nat wordt.
Bij de eerste controle in het ziekenhuis wordt er gekeken of een verband nog nodig is op de wond van de Port-A-cath.
Na elke behandeling wordt de poort en de katheter met een Heparine oplossing doorgespoeld om te voorkomen dat het systeem verstopt raakt. Deze spoeling met heparine moet minstens een maal per 4 weken worden uitgevoerd. Als het systeem helemaal niet meer gebruikt wordt, kan het eenvoudig onder plaatselijke verdoving worden verwijderd. Dit is veel minder belastend dan het inbrengen en kan vaak poliklinisch gebeuren.
Mogelijke problemen met de Port-A-Cath
Hieronder vindt u een lijst met symptomen die kunnen voorkomen. Als een van deze symptomen optreedt, of als er zich andere symptomen voordoen neem dat contact met ons op.
- Ongemak, zwelling of pijn in de schouder, nek, hals of arm.
- Pijn of roodheid op of rondom de plaats van de poort.
- Koorts.
Zal de Port-A-Cath veiligheidssystemen in werking doen
Veiligheidssystemen zullen meestal de geringe hoeveelheid metaal van de poort niet ontdekken. Zou dit toch problemen geven, toon dan uw identificatie-bage.
Voordat u het ziekenhuis verlaat, ontvangt u uw identificatie-bage. Draag dit kaartje altijd bij u bij een bezoek aan uw arts of aan het ziekenhuis, zodat u de informatie over uw Port-A-Cath® systeem direct bij de hand heeft.
Vragen
Indien u na het lezen van deze brochure nog vragen heeft over de Port-A-Cath, dan kunt u dit bespreken met de oncologieverpleegkundige.
Versie juli 2009
Hermine Verlaan, nurse practitioner
